Βαθμολογία

Η Τσαριτσάνη τίμησε τον επίσκοπο Ιωσήφ Ρωγών

Το πρωί της Κυριακής 14 Απριλίου πραγματοποιήθηκε στην πλατεία της Τσαριτσάνης εκδήλωση με ομιλία αφιερωμένη στον επίσκοπο αγωνιστή των χρόνων της Ελληνικής Επανάστασης Ιωσήφ Ρωγών, με καταγωγή από το νομό Λάρισας καθώς και σπουδαία πνευματική δράση στο νομό, το όνομα του οποίου συνδέθηκε μετέπειτα με την 2η ηρωική έξοδο του Μεσολογγίου και κατά την οποία ο μητροπολίτης διαδραμάτισε καθοδηγητικό και αγωνιστικό ρόλο. Κεντρικός ομιλητής ήταν ο συνταξιούχος εκπαιδευτικός κ Κώστας Σπανός, εκδότης του περιοδικού ‘’Θεσσαλικό Ημερολόγιο’’, με έτερους ομιλητές τους κ Θωμά Μπούμπα (φιλόλογο), Γιώργο Παπαδόπουλο (θεολόγο) και Χαράλαμπο Κοντό (δικηγόρο, τ. καθηγητή ΤΕΙ). Στα κύρια σημεία της ομιλίας αναφέρθηκαν τα παρακάτω:

ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΙΩΣΗΦ Ο ΡΩΓΩΝ

«Σε ένα χάρτινο χειρόγραφο των αρχών του 19ου αι. που φυλάσσεται στην Ι.Μ. Αναλήψεως στη Συκιά Ελασσόνας, αναφέρεται πως ο Ιωσήφ Ρωγών κατάγεται από την ιστορική και μαρτυρική Τσαριτσάνη, κάτι το οποίο αναφέρουν αρκετοί ιστορικοί ερευνητές, των οποίων ωστόσο οι γνώμες διίστανται, υποστηρίζοντας κάποιοι εξ’ αυτών ως καταγωγή του αγωνιστή  κληρικού, τα Αμπελάκια.

Ο Ιωσήφ διετέλεσε πριν την Επανάσταση ηγούμενος του ανωτέρω μοναστηριού. Σε μια δε καταχώρηση από τον ίδιο σε χειρόγραφο της μονής που αναφέρονταν στους ανά τα χρόνια δωρητές, αναγράφει ένα τετράστιχο υπό τύπου ποιήματος, όπου και φαίνεται η εκ Τσαριτσάνης καταγωγή του, λέγοντας στο τετράστιχο:

‘’ ω βίβλος καλοστόλιστη, καλώς κεκοσμημένη,

ποίος έτζι σ’ εστόλισε, σ’ έκαμε ζηλευμένη;

ο Ιωσήφ μ’ εστόλισεν, ιερομόναχός τις

εκ τήσδε ξένε της μονής ήν κ τζαρτζιανιώτης’’

Ο επίσκοπος Ρωγών Ιωσήφ γεννήθηκε στην Τσαριτσάνη το έτος 1780 από ενάρετους γονείς, Παρασκευάς ο πατέρας του και Τριανταφυλιά η μητέρα αυτού.

Τα πρώτα γράμματα έμαθε στην ιδιαίτερή του πατρίδα, έχοντας δε κλίση προς την Εκκλησία, απήλθε στη συνέχεια στην μονή της Αναλήψεως  της Συκέας Ελασσόνος, όπου χειροτονήθηκε διάκονος και έπειτα ιερεύς. Αναδείχθηκε δε λόγω της μόρφωσής του σε ηγούμενο και δάσκαλο των μοναχών. Σπούδασε κοντά στον Κούμα και δίδαξε ως σχολάρχης (επικεφαλής) σε σχολείο της Λάρισας για ένα χρόνο.

Κατόπιν προτροπής του μητροπολίτου Ελασσόνας Πορφυρίου, μετατέθηκε μαζί με τον πρώτο στην Άρτα, όπου και χειροτονήθηκε επίσκοπος Ρωγών. Οι Ρωγοί ήταν μια μεσαιωνική πολίχνη του Δεσποτάτου της Ηπείρου.

Με την έναρξη της Επανάστασης του 1821, ο Ιωσήφ συνελήφθηκε στην Άρτα και φυλακίσθηκε, αλλά οι πατριώτες επεδίωξαν και τον αποφυλάκισαν. Τον Αύγουστο του 1823 τέλεσε την κηδεία του Μάρκου Μπότσαρη και τον Μάρτιο του 1825 του Λόρδου Βύρωνα.

Θεωρώντας το ως εθνικό χρέος, συμπαρατάχθηκε στο πλευρό των αγωνιζομένων πατριωτών του Μεσολογγίου, όπου και θήτευσε, παραινών και εγκαρδιών τους μαχόμενους αγωνιστές, τους οποίους ακολούθησε και στις 2 πολιορκίες της ιστορικής πόλης.

Πριν αρχίσει η δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου είχε αναδειχθεί σε πνευματικό καθοδηγητή των Μεσολογγιτών, κυριαρχώντας η δυναμική του μορφή μέσα και έξω από το ναό, βοηθώντας και ενθαρρύνοντας τους αγωνιστές.

Την Άνοιξη του 1826, στις 6 Απριλίου, Κυριακή των Βαϊων, αποφασίσθηκε η ηρωική έξοδος των πολιορκημένων. Ανάμεσά τους βρίσκονταν και πολλοί Θεσσαλοί.

Κατά την ώρα της εξόδου ακούστηκε μια φωνή να λέει ‘’πίσω’’, με αποτέλεσμα να επιστρέψουν πολλοί στο εσωτερικό της πόλης. Ανάμεσά τους και ο Ιωσήφ. Συγκέντρωσε όλους τους μείναντες πολίτες αρχικά στο ναό, όπου λειτούργησε και μετέδωσε σε αυτούς τα Άχραντα Μυστήρια.

Η τύχη όλων όσων επέστρεψαν στη πόλη ήταν ο σφαγιασμός από τους Οθωμανούς και τους Αιγύπτιους του Ιμπραήμ. Ο Ιωσήφ αντιστάθηκε για τρείς ημέρες στο νησάκι Ανεμόμυλος.

Όταν δεν υπήρχε πια κανένα περιθώριο αντίστασης, μιμούμενος τον καλόγερο στο Κούγκι του Σουλίου, έβαλε φωτιά στην πυριτιδαποθήκη και ανατινάχθηκε μαζί με τους συμπολεμιστές του και με τους εισβολείς Οθωμανούς και Αιγύπτιους. Λέγεται πως τον βρήκαν ημιθανή και τον κρέμασαν και ότι πέθανε στις 13 Απριλίου του 1826 σε ηλικία 45 χρόνων».

Στην εκδήλωση παρέστησαν ο αντιδήμαρχος Ελασσόνας κ Μ. Βαρσάμης, ο πρόεδρος της δημοτικής κοινότητας Τσαριτσάνης κ Αχ. Μητσιμπόνας, οι ιερείς της κωμόπολης πατέρες Αλέξανδρος και Γεώργιος καθώς και αρκετοί κάτοικοι, χαιρετίζοντας όλοι τη σπουδαία πρωτοβουλία που αποσκοπεί στην ανάδειξη ιστορικών στοιχείων της Τσαριτσάνης και που καθίσταται ανάγκη τεκμηρίωσης των όποιων στοιχείων ήθελε προκύψουν με σκοπό την πολιτιστική και πολιτισμική ανάταση της περιοχής.

Γιώργος Μπαμπάλης